Ana Sayfa Sağlık 14 Aralık 2016 620 Görüntüleme

TANSİYON VE TANSİYONLA  SAĞLIKLI YAŞAM

dsc_0003Haber: Aydın BİLGİLİ

Tansiyon ve sağlıklı yaşam konusunda görüştüğümüz 2. NOLU sağlık ocağı sorumlu hekimi Doktor Onur Eriten bir dizi açıklamalarda bulundu.

Doktor Onur Eriten yaptığı açıklamada tansiyon ve Tansiyonla sağlıklı yaşam konularında şu bilgileri verdi;

Tansiyon ve Tansiyonla sağlıklı yaşam konusunda bilinen ve bilinmeyenler hatta yanlış bilinen o kadar çok konu var ki bunları anlatma bitiremeyiz. Öncelikle tansiyonun ne olduğunu bakalım…

 Tansiyon Nedir?

Tansiyon, kan basıncının yani kanın atar damar duvarlarına yaptığı basınç anlamına gelmektedir. Yapılan basınç sayesinde, kan vücuttaki bütün organlara ve dokulara kadar yayılır ve böylece bu organ ve dokular çalışmalarına devam edebilmek için gerekli maddeleri kandan alır. Tansiyonun belirli normal değerleri olmaktadır. Tansiyonun bu değerlerin altına düştüğünde ya  da belirli olan değerlerin üstüne çıktığında sağlık için zarar oluşturur.

Tansiyonun iki çeşit olmaktadır: Büyük Tansiyon (sistolik basınç) kalbin kasıntı oluşturmasında, kalbin kanı damarlara atması sırasında ölçülen tansiyon anlamına gelir ve yetişkin kişiler için normal olan değerleri mmCiva (mmHg) olarak 100-140 dir. Küçük Tansiyon (diyastolik basınç) ise kalbin gevşeme ya da dinlenme durumunda ölçülen en düşük basınç olup kanın kalbe dolduğu esnada ölçülen kan basıncıdır. Normalde 90 mmHg basıncını geçmez.

Tansiyon bebeklerde oldukça düşük değerlerde olmaktadır. Yaş ilerleme gösterdikçe bu değerler artmaya başlar ve yetişkin kişilerde değerler daha yüksektir.

Bir kişide hipertansiyon yani yüksek kan basıncı var diyebilmek için büyük tansiyonun 140’ten yüksek olması gerekir aynı zamanda küçük tansiyonun da 90 mmHg basıncından yüksek olması gerekmektedir. Hipertansiyonu değerlendirirken özellikle küçük tansiyon ehemmiyet arz etmektedir. Bununla birlikte bir kişide tansiyon düşüklüğü var demek için büyük tansiyonun 100 mmHg basıncının altında olması gerekmektedir. Yani tansiyon düşüklüğü değerlendirildiği zaman büyük tansiyon dikkate alınmalıdır.

Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon) Nedir?

Gün içinde kan basıncının belirli bir süre yüksek olması, yüksek tansiyon (hipertansiyon) olarak tanımlanır. Büyük tansiyonun 120 mmHg ve küçük tansiyonun ise 80 mmHg olması en uygun tansiyon değeridir. Kan basıncının 120-129/80-84 mmHg olması normal, 130-139/85-89 mmHg olması yüksek normal tansiyon olarak adlandırılır. Kan basıncının 140/90 mmHg’nın üzerinde olması hipertansiyondur.

Ülkemizde hipertansiyon oldukça yaygın bir problemdir. Erişkin her 3 kişiden 1’inde hipertansiyon vardır. Kadınlarda erkeklerden daha sıktır. Türkiye’de hipertansiflerin önemli bir kısmı (% 53), ekonomik olarak üretken çağ kabul edilen orta yaş grubundadır. Ülkemizde nüfus yapısının daha çok genç olduğu dikkate alındığında, 30 yaş altında görülen hipertansiyon sıklığı (% 12) ihmal edilmeyecek düzeydedir. Altmış yaşın üzerinde hipertansiyon görülme sıklığı % 60-80’lere kadar yükselmektedir. Ülkemizde, hipertansiyon görülme sıklığı yüksek olmasına rağmen, hastaların sadece %40’ı bunun farkındadır.

Tansiyon Nasıl Ölçülür?

Kan basıncı tansiyon aleti ile ölçülür. Tansiyonun doğru ölçülmesi için şu noktalara dikkat edilmesi gerekir:

  • Ölçümden kısa süre önce sigara veya kahve içilmemiş olmalı.
  • Kişi dinlenmiş olmalı.
  • Ölçüm sırasında manşon kalp seviyesinde tutulmalı.
  • Ölçüm cihazının manşonu uygun boyutta olmalı.

HİPERTANSİYON VE EGZERSİZ

Yüksek Tansiyon Nelere Yol Açar?

Yüksek tansiyon sinsi bir hastalıktır. Bu özelliğinden ötürü her yaşta görülebilir. Belirti vermeden ortaya çıkar. Yüksek tansiyon kontrol altına alınmazsa, aşağıdaki sorunlar ortaya çıkabilir:

  • Kalp hastalığı,
  • Felç,
  • Boyun ve bacak damarlarında tıkanma,
  • Kalp yetmezliği,
  • Böbrek hastalığı,
  • Görme kaybı.

Risk altında mısınız?

  • Ailenizde yüksek tansiyon varsa,

3

  • Yaşınız 40’ın üzerindeyse,
  • Şişmansanız,
  • Sigara içiyorsanız,
  • Şeker hastası iseniz ve ailenizde şeker hastası varsa,
  • Gebe iseniz, tansiyonunuzu sık aralıklarla ölçtürünüz

Yüksek Tansiyonla Başa Çıkabilmek İçin Ne Yapmalı?

Tansiyon yüksekliği olan bütün hastalara yaşam tarzı ile ilgili değişiklikler önerilmektedir.

  • Kişi sağlıklı olduğu kiloyu bilmeli ve o kiloda kalmalıdır. Vücut kütle indeksiniz [1] 25 kg/m2’nin üzerinde ise kilo vermeniz gerekir.
  • Tuz tüketimi kısıtlanmalıdır.
  • Alkol tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Meyve ve sebze tüketimi artırılmalı, doymuş ve total yağ tüketimi azaltılmalıdır.
  • İlaçlar düzenli alınmalıdır.
  • Sigaradan kullanımına son verilmelidir.
  • Düzenli fiziksel aktivite ve egzersiz yapılmalıdır. Egzersiz ve Yüksek Tansiyon Kan basıncı ilaçlar ile kontrol altına alındıktan sonra, egzersiz programına başlanabilir. Düzenli Egzersizin Faydası Nedir?
  • Kullanılan ilacın dozunu azaltabilir veya ilaca gereksinimi ortadan kaldırabilir.
  • Kalp hastalığı ve diğer kronik hastalıklara yakalanma riskini azaltır.
  • Kişiyi enerjik kılar; stresi azaltır.
  • Kilo vermeye yardımcı olur.
  • Kasları ve kemikleri güçlendirir.
  • Yaşam kalitesini artırır.
  • Düzenli egzersiz kan basıncını azaltır.

[1] Vücut kütle indeksi: Kilogram cinsinden vücut ağırlığının, metre cinsinden boyun karesine bölünmesi ile hesaplanır.

Araştırmalar düzenli egzersizin hafif ve orta derecede hipertansiyonda kan basıncını ortalama 10 mmHg düşürdüğünü göstermektedir. Bu miktar kan basıncı ilaçları ile elde edilen etki ile benzerdir. Ancak uzun dönemde sağlanacak faydalar çok daha fazladır. Orta yoğunluktaki egzersizin ağır yoğunluktaki egzersize göre kan basıncını daha etkin düzeyde düşürebildiği bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır.

Nasıl Bir Egzersiz Programı Uygulanır?

Orta ve ağır derecede egzersiz programlarına başlamadan önce risk analizi yapılması ve ön bir egzersiz testinden geçilmesi gerekir. Aerobik aktiviteler, yüksek kan basıncınızı kontrol etmenizi sağlar. Esneklik (germe) ve kuvvetlendirme egzersizleri ise egzersiz programının önemli bir parçasıdır.

Egzersiz Uygulanırken Dikkat Edilmesi Gereken Konular:

  • Önce ısınma egzersizleri (10-15 dakika) yapılmalıdır.
  • Isınma ve soğuma sırasında esneklik egzersizleri yapılmalıdır.
  • Egzersiz yapılırken kalp atım hızı izlenmelidir. (Kalp atım hızı sayılarak veya kalp atım hızını gösteren aletler kullanılarak izlenebilir)
  • Yapmaktan zevk alınan aktiviteler, grup halinde uygulanmalıdır.
  • Egzersizlerin sonunda aktivite düzeyi yavaş yavaş azaltılmalıdır (5-10 dakika soğuma).
  • Egzersiz sırasında nefes tutulmamalıdır.

Egzersiz sırasında nefesi tutmak, kanın kalbe geri dönüşünü azaltır. Aerobik Egzersizler Kalp hızını veya nefes alış verişini hızlandıran uzun süreli hareketler, aerobik (oksijen alarak yapılan) egzersizler olarak düşünülür. Merdiven çıkma, yürüyüş, hafif koşu, bisiklete binme ve yüzme aerobik aktivitelere örnek olarak verilebilir.

Yürüyüş: Organizmanın temel fiziksel aktivitesidir. Herkes tarafından, her zaman ve her yerde yapılabilir. Yürüyüş, bacaklarda kan dolaşımını artırır ve kalp kasını kuvvetlendirir. Kemik ve kaslar için çok az yaralanma riski oluşturur. Hızlı ve tempolu yürüyüş aerobik egzersizdir. Hızlı adımlarla yürüyüş, aynı mesafede, en az koşu kadar kalori yakar. Bu aktiviteden yeterince yarar sağlayabilmek için, uzun süre yürümek gerekir. Uygun ayakkabılar ile günde en az bir saat yürümek önerilir.

Koşu: Kasların ve kalp-solunum sisteminin kapasitesini dereceli olarak güçlendiren bir fiziksel aktivitedir. Yaralanmalardan korunmak için bilinçli bir programın uygulanması gerekir. 40 yaş üzeri iseniz, spor geçmişiniz olsa bile bir hekim kontrolünden geçerek ve düzenli bir antrenman programı uygulamalısınız. Programları uygularken fizyoterapiste danışmalısınız. Fizyoterapistin denetimi ile çalışmanız egzersizin daha etkili ve güvenli olmasını sağlar.

Yüzme: Koşu gibi, yüzmeye de dereceli olarak başlamak gerekir. Başlangıçta en fazla 500 m yüzülür ve dinlenilir. Mesafe azar azar artırılır. Havuz kurallarına ve güvenlik tedbirlerine dikkat edilmesi gerekir. Bu pek doğal olarak kişinin fonksiyonel egzersiz kapasitesine bağlıdır. Örneğin 500 m, bazıları için yeterli olurken bazı kişiler için ulaşılmazdır.

Bisiklet: Bisiklet, bacakları ve ayakları, vücudun ağırlığından kurtaran bir koşulda uygulanır. Bacaklar, koşudakinden çok daha az yaralanma ve burkulma riski ile karşı karşıyadır. Bisiklet çevirme kalp-solunum kapasitesinin geliştirilmesi için önerilir. Evde sabit bisiklet kullanımı, bacak, uyluk ve kalça kaslarınızı çalıştırır. Kat edilen mesafeyi ve egzersiz yapan kişinin nabız sayısını gösteren sabit bisikletler, evde kullanıma en uygun olanlarıdır. Diğer sporları yapma olanağınız yoksa, evde sabit bisiklet kullanımı çok iyi bir çözüm olabilir.

Esneklik (Germe) Egzersizleri: Farklı kas gruplarını içeren germe egzersizleri uygulanabilir. Kas, gergin bir pozisyonda 10-20 saniye süre ile tutulur. Esnekliği az olan kas grupları için bu hareketler, 60 saniye süre ile uygulandığında, o kas grubunun esnekliğinde zamanla bir artış sağlanabilir.

  • Aerobik tipteki egzersizler, haftanın çoğu gününde, her seferinde en az 30 dakika olarak uygulanmalıdır.
  • Eğer bir seferde bu kadar zaman ayrılamıyorsa, aktivite süresi gün içinde daha kısa sürelere bölünebilir.
  • Egzersizi düşük-orta düzeyde ve tahmini en yüksek kalp hızınızın (220-yaşınız) [2] %60-80’inde [3] yapınız. Bu seviyenin düzenlenmesinde fizyoterapisten yardım alınmalıdır.

Kuvvetlendirme Egzersizleri: Dirençli egzersizler (ağırlık kaldırma gibi), genellikle hipertansiyonu olan kişilere önerilmez. Uygun olduğunda, kuvvetlendirme egzersizlerinin kalp-dolaşım dayanıklılığını güçlendiren, aerobik egzersizlerle birlikte kullanılması önerilmektedir. Kişinin duruşu, kaldırdığı ağırlık miktarı mutlaka takip edilmelidir. Egzersizler sırasında nefesin tutulmaması gerekir.

Günlük Yaşamla İlgili İpuçları

  • Asansör kullanmak yerine merdivenlerden inip çıkınız.
  • İşyerinize giderken araba ile gitmek yerine yürüyün veya otobüsten bir veya iki durak önce ininiz.
  • İşyerine geldiğinizde arabanızı park yerinin en uzak bölgesine park ediniz.
  • Sizinle birlikte egzersiz yapacak birini bulunuz. Bu sayede daha istekli egzersiz yapabilirsiniz.
  • Egzersiz sırasında aşağıdaki uyarıcı belirtilerden birini hissettiğinizde, hemen egzersizi bırakınız ve doktorunuza başvurunuz:

Göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissi,

Baş dönmesi veya bayılma,

Kol veya çenenizde ağrı,

Ciddi nefes alamama hissi,

Düzensiz kalp atımı ve aşırı yorgunluk.

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

İlginizi çekebilir

Sağlık bu kadar ucuz mu ?

Sağlık bu kadar ucuz mu ?

Babaeski Söz Gazetesi bir Zortul Medya Grup A.Ş. kuruluşudur.